Onthulling Veteranen Monument Groningen

11 Juni 2002

Na 50 jaar wachten, heeft de gemeente Groningen in samenwerking met veteranen organisaties een mooi en toepasselijk monument onthuld.

Van de 6200 gesneuvelde militairen die nu op Java begraven liggen, hebben de nabestaande uit provincie Groningen nu een plek waar zij hun gesneuvelde broer, neef, of buurman, nu kunnen gedenken, wat voor vele te laat was is toch voor de overgebleven familie waarheid geworden.

Nu wij, de overgebleven Indië militairen al rond de tachtig jaar zitten, zullen de ouders dit monument hoogstwaarschijnlijk niet meer hebben kunnen meemaken.

Wij Indië militairen zijn na drie jaar in dienst, niet met gejuich in Nederland onthaald, het was een verloren oorlog.

Voor een overzicht: zie.   http://www.oorlogsmonumenten.nl/omn/zoeken/4185/?nav=detail

Wat wij in drie tropenjaren aan kwalen hebben meegemaakt.

Het eerste wat wij moesten doen was rustig werken, acclimatiseren, aan de 35 graden waaraan je moest wennen,  iedere dag 35 graden, in de avond de temperatuur langzaam naar 25 graden afzakte, je merkte het aan alles, het snelle lopen hadden wij gauw afgeleerd veel drinken was het advies 5 liter vocht per dag, als je aan het werk was stroomde de druppels zweet over je body, in het begin veegde je alles af, later lied het lopen, er was geen beginnen aan. 

Ringworm.

Over kwaaltjes en ziektes gesproken, we kregen nieuwe en voor ons onbekende kwalen, en ja ze kwamen gratis, een van de eerste was de ringworm, mooie ronde rode ringen op je body en deze kwamen op de lastigste plaatsen het eerst te voorschijn, onder je armen in de lies, en rondom op je gordel, het veroorzaakte veel jeuk, de arts gaf Japanse jodium, en de raad eerst je te wassen, en waar de ringen zaten in te smeren met een kwastje, de jodium branden als een vuurtje, zwaaiende met een stuk karton poogde je afkoeling te vinden, om dan even daarna te ontdekken dat het vel eraf viel, vooral je liezen hadden het te verduren, en dat moest twee keer per dag, na een paar dagen zag je gelukkig het aantal ringen snel minderen, maar er waren ook jongens waar de ringworm naar binnen sloeg, als het zover was werd je opgenomen in het ziekenhuis, herinner mij een sergeant die het heel erg kreeg en een pokdalig gezicht ervan heeft overgehouden.

Apepokken

Deze kwaal had veel weg van ringworm, alleen kreeg je het onder je armen en in de liezen, het was weer de Japanse jodium die de kwaal deed verdwijnen, sommige jongens stonden te vloeken als zij de smet plekken insmeerde, het branden erg, en in het werk met de hitte was het de jeuk waar je last van kreeg.

Malaria.

Iedereen kreeg malaria, die kleine krengen wisten je te vinden, en in de stad was je verplicht voor zonsondergang je mouwen van je jas  naar beneden te doen, de militaire politie hield toezicht, voor het donker werd moest je de klamboe neerlaten boven je bed, toch zat er wel eens een muskiet in de klamboe, of je sloeg hem dood of hij had je al te pakken gehad, iedere dag kregen wij een malariapil deze remde de kwaal af, als je malaria Tropikana  kreeg was je de klos, het was de ernstigste vorm van malaria en was deze niet zonder risico, een rare ziekte, de eerste dag hoge koortsen en de tweede dag niets, met andere woorden het was om de dag raak, met meer kinine tabletten slikken was je naar een week van deze kwaal af.

Rode hond.

Deze kwaal was niet ernstig, maar wel lastig, tegen de avond werd je wat rillerig en kreeg meer last van jeuk, na je gewassen te hebben moest je met een wit papje je gehele body insmeren, het hielp direct, even later liep je als een witte soldaat naar de kantine, de kwaal was op dat moment weg maar ook de jeuk, om de volgende dag alles weer opnieuw te moeten doen, je mocht er mee doorwerken, met een week was de rode hond verdwenen.

Dysentrie.

Buikloop kwam veel voor, het voedsel en de warmte waren dikwijls de oorzaak, veel drinken hielp je eraf, of norit pillen als het te lang duurde, het werd erger als je  Amoebe kreeg, opname in het ziekenhuis was geen zeldzaamheid , wij kregen een nieuwe peloton commandant, deze hebben ze naar Nederland terug moeten sturen, het wilde bij hem in de tropen niet genezen.

Artillerieschurft.

Een weinig voorkomende kwaal, meestal als je niet kon wassen, en met dezelfde kleding moest doorwerken, het leek net alsof je verbrand was door een voorwerp, de volgende dag kwam er een dikke korst op, het advies van de tropen arts was, eerst wassen daarna dermitol poeder erop doen, deze poeder was net uit Amerika gekomen.

Dit waren de meeste kwalen, voor geelzucht, tyfus, cholera, en  andere ernstige kwalen werd je in het ziekenhuis opgenomen, wij waren jong konden wel wat hebben, maar van de meeste kwalen hadden wij nog nooit gehoord, en hebben deze goed kunnen doorstaan.   

   

DALEN 1 Juli 2006

Op zaterdag 1 Juli 2006 hield de gemeente

Dalen haar 12de veteranendag.

Met ondersteuning van de Provincie Drenthe.

De gemeente Coevorden en

De Landmacht

De bijeenkomst vond plaats in een grote

Tent, waarbij het SHANTY KOOR de muzikale begeleiding verzorgde.

Opening voorzitter L. Groefsema

Diverse sprekers waaronder

ds.W.Wijbenga (Indië veteraan)

Vertrek naar het Monument

Muzikale omlijsting:Garde Grenadiers enJagers

Toespraken door burgerlijke-

en militaire autoriteiten

Declamatie door mw. A.G.Steenstra

                            De tekst.   

Vlaggenparade

kranslegging

Defilé langs het monument

Na afloop kregen wij een Nasimaaltijd in de tent, met op de achtergrond het Sjanty koor, het was gezellig, ontdankst de warme dag was het in de tent goed uit te houden.

Na het in ontvangst nemen van de lunch, nam iedereen afscheid, het was een geslaagde dag.

Download 3_juli_2006_den_haag.doc

Op de Openbare Basisschool Karrepad JC Kapteynlaan te Groningen hield de Indie veteraan, Fred van der Kleij voor de hoogste klas een lezing over zijn drie tropen jaren op Java, na een korte inleiding, toonde een beamer beelden van een door Fred eigengemaakte DVD over zijn jeugd, de militaire opleiding, de bootreis naar Java en het werk wat zij onder de hete zon moesten verrichten, en de terugkeer naar Nederland.
Daarna vertelde Fred zijn belevenissen, over de mooie en minder mooie tijd als chauffeur van een rijdend onderdeel, mede door de vragen van de jeugd, die ook aandachtig luisterde, bleef er van twee uitgetrokken uren weinig over.
De jeugd had van hun leraar veel geleerd over de lange koloniale Indie periode die Nederland als bezetter had vervult, zodat drie groepjes kinderen hun eigengemaakte Power Point presentatie als afsluiting aan de klas lieten zien.

Als slot vertelde Fred zijn verhaal met recht aan, ‘’vertelhetjekleinkinderen” want de tweeling Loes en Roos, (kleinkinderen) luisterde aandachtig naar hun opa.
Waarna om 15.00 uur iedereen naar huis ging.

Niels Bourgonje, student in de journalistiek, werkt in zijn vrije tijd bij het www.zwolsnieuws.nl Hij bekeek deze website, en heeft mij gevraagd om mee te werken aan een video item van deze tentoonstelling.

De fototentoonstelling in het stadhuis is te bezichtigen tot en met vrijdag 5 mei en geeft een chronologisch verslag van de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Zuidoost-Azië: van de Japanse verrassingsaanval op de Amerikaanse vloot bij Pearl Harbour tot aan de Amerikaanse atoombommen op Hiroshima en Nagasaki. Er wordt in de tentoonstelling aan de hand van een serie indrukwekkende tekeningen ook veel aandacht besteed aan het dagelijks leven in de kampen voor krijgsgevangenen en stil gestaan bij de verschrikkingen in de interneringskampen voor burgers.

Op deze militaire begraafplaats Candy in Semarang liggen 1100 jongens begraven

In het oude Batavia midden tussen de kampongs liggen duizenden militairen en burger slachtoffers begraven, het is de grootste begraafplaats van Java

Fred van der Kleij is teleurgesteld, deze tentoonstelling geeft een te eenzijdig beeld van deze verschrikkelijke periode in Indië, de 130.000 Nederlandse militairen die tijdens het bevrijden van de oorlogslachtoffers geen naam krijgen is een kwalijke zaak, temeer er nu op de begraafplaatsen van Java 6200 jonge gesneuvelde jongens begraven liggen.
Enkele foto`s moeten nu maar aangeven wat het Nederlandse leger heeft verricht in 1946 tot 1951

Voor het zien van de video beelden klikt u op onderstaande link.

mms://wm1.stream.windesheim.nl/rtv/veteraan.wmv

Het is augustus 1970 als ik lees dat in de Haagse courant in een reportage aangeeft dat het bataljon van 1-4 RI zijn eerste reünie heeft gehouden. Een uitgebreid verslag van dit bataljon, met foto geven aan hoe de stemming was, na drie gevaarlijke tropen jaren, na de terugkeer in Nederland, moest ons land op de schop voor de opbouw van het vaderland, tussen 1950 en 1970 was het aanpaken geblazen, het waren jaren van heel veel werk, dan dacht je dikwijls hoe het in die periode met je dienstmakkers was vergaan, om je onderdeel naar 20 jaar te willen terugzien, benieuwd hoe het met je slapie en kamer genoten is gegaan. De drie jaar in Indië, soms onder soms minder prettige omstandigheden heeft voor veel militairen een hechte band gekweekt welke nu nog steeds merkbaar is, juist op een reünie komen de verhalen los, en wil je een ei kwijt, het was soms onberekend, maar het was ook een mooie tijd, die wij met ons allen daar onder de koperen ploert hebben meegemaakt. Na dit bericht uit de Haagse courant te hebben gelezen, gingen mijn gedachte terug naar onze drie jaren op Java, je collega`s nog eens een keer te zien, en te spreken, het zette mij aan het denken, ja, maar hoe krijg je 400 jongens voor een dag weer met elkaar? Met de gedachte om eerst te informeren wat de mogelijkheden waren, belde ik de Haagse courant, en kreeg vlot het adres van de organisator van 1-4 RI, het werd een gesprek met veel vragen, hij vertelde hoe te handelen, een eerste stap was gezet, nu denken of het te realiseren was, zijn advies was, om centrale personeelsdienst in Den Haag te bellen, met de vraag, of zij de inschepinglijst van onze 17 compagnie AAT wilde sturen, twee dagen later lag de brief in de bus, met de beloofde lijst van onze compagnie. Ongeveer 400 mensen stonden op de lijst, het was de inschepingslijst van1947, toen werden wij inscheept in Amsterdam op de Boissevain, achter iedere naam en adres stond het legernummer, welke achteraf erg belangrijk bleek te zijn bij het zoeken van de juiste adressen. Wat moet je in je eentje om alle adressen uit te pluizen, adressen waren verspreid over geheel Nederland, met het idee om van iedere provincie een contact adres te vinden, wie bereid was mee te zoeken naar de juiste adressen, de opgaaf bleek niet gemakkelijk, de ouders waren veelal verhuist, en de collega`s veelal getrouwd, een contact persoon werkte bij de politie, hij stuurde een proces verbaal naar de desbetreffende gemeente en kreeg netjes het juiste adres toegestuurd, een ander contact persoon zat bij de douane, ook hij kwam zijn adressen op het goede spoor, en de contactpersoon in Brabant werkte bij te de telefoondienst in Tilburg, hij mocht alle adressen verdelen in de toenmalige telefoonzaal, waar alle telefonisten naar de gemeente`s belde, na een week kwamen 44 adressen keurig verzorgt binnen. Zelf nam ik Zuid-Holland en Zeeland, het bleek de grootste lijst te zijn, op mijn werk kwamen veel politie agenten, na overleg, boden zij aan af en toe een lijst met namen uit te zoeken, ook zij stuurde een bericht naar een gemeente, en kreeg vlot de juiste adressen binnen. Oproepen via radio Veronica leverde reacties op van jongens die het gehoord hadden, het begon te lopen. Het programma van Willem Duis wilde er geen aandacht aan besteden, oproepen via plaatselijke bladen leverde diverse reacties op. Wij hadden in 1946-47onze militaire opleiding in de Dethmers kazerne te Eefde gehad, na een telefonisch onderhoud, en de vraag of de commandant de kazerne beschikbaar wilde stellen. Bood hij de kazerne aan voor de te houden reünie voor de 17 AAT. Drie maanden later waren de meeste adressen binnen, het werd tijd om een afspraak te maken met de kazerne commandant, zo gingen wij met zijn tweeën naar de kazerne te Eefde, met de onderofficieren werd alles besproken, 8 mei 1971 werd de officieele datum, verheugd verlieten wij de kazerne, 250 gedrukte programma kaarten werden verzonden, en de telefoon ratelde steed meer en meer, vragen werden gesteld, van mag mijn vrouw ook komen, waarop het antwoord was, de eerste keer alleen mannen, op de dag zelf mogen jullie beslissen of je vrouw op de volgende reünie mee mag komen. Om de NOS op deze dag uit te nodigen, werd een brief, met het verzoek bekendheid aan dit gebeuren te willen geven, een brief ging naar Hilversum, kort daarna kwam er een vraag van regie wat onze commandant voor toespraak zou houden, na overleg met onze commandant, de heer Leicher te hebben gehad, beloofde de NOS om op 8 mei aanwezig te willen zijn om een verslag te maken van onze eerste reünie. Wij hadden besloten om nog een keer officieel appel te houden., op de appelplaats in de kazerne. Dit is een van de vijf naamlijsten van deze dag. Afgesproken was dat de bekende sergeants bij zijn eigen peloton de namen zou afroepen. Ons onderdeel bestond toen uit, staf, werkplaats, A, B, C, en het D, peloton. Een bekende radio firma uit Den Haag leende een versterker met twee goede boxen, de eigen bandrecorder met gezellige, verzorgde die dag de vrolijke noot. Het was nu nog maar een paar dagen voor de heugelijke dag begon, en waren wij met van alles nog bezig. Daags ervoor mochten wij drieën in de kazerne slapen, en konden zo alle laatste voorbereidingen treffen, waarbij de aanvang om 10 uur was bepaald. Op de dag kwamen de nu veel oudere maten het kazerne terrein oprijden, bij het betreden van de kantine waren de ontmoetingen hartverwarmend, 21 jaar elkaar niet meer gezien, terwijl wij drie jaar lief en leed met elkaar hadden gedeeld, de vreugde was enorm, luide kreten en lachende gezichten vulde de kantine. 1130, uur opende onze commandant de heer Leicher de reünie, hekelde dat de Japanse keizer officieel naar Nederland mocht komen, terwijl vele gevangenen de Burma spoorweg niet hadden overleeft, en gaf een duidelijk overzicht van onze drie tropenjaren. Soms was het kijken en denken, wie is dat toch, maar na even gepraat zag je langzaam wie het was, andere herkende je zo, er is wat afgeketst, oude belevenissen en ervaringen kwamen boven tafel, spannende momenten wisselde van spreker. En het bier vloeide rijkelijk en de stemming zat er gelijk in, Middags om1400, uur togen wij naar buiten, voor ons allerlaatste appel, en wat er van onze compagnie over was gebleven. Buiten gekomen werden de petjes opgedaan (drie jaar gedragen) nu van de firma tectyl, met het verzoek deze op te doen als laatste eer dat wij drie jaar in de tropen een petje hadden gedragen, en zo te zien ging het iedereen gemakkelijk af. De sergeanten hadden ieder hun naamlijst gekregen, waarna de veteranen zich opstelde zoals het in 1947 dagelijks was gegaan, de namen werden afgeroepen zo melde ieder zich present, en met het commando, geef acht, gingen de sergeants naar de commandant om het aantal veteranen door te geven. Je begrijp dat iedereen stonden te lachen, het ging goed, het was gemoedelijk, maar niet meer het gedril zoals het toen ging. De twee oudste Gerrit de Vreugd en Cor van Loenen, zij waren in op deze dag 80 jaar, het waren chauffeur instructeurs, liefhebbers van een borrel, prachtige mensen, en aan de gezichten zie je dat ze meeleefde, het was feest, en intussen was de NOS druk bezig opnamen te maken voor het nieuws van 8 uur. Na het appel marcheerde wij af richting de eetzaal, dit alles onder grote hilariteit van iedereen. Gezamenlijk naar de eetzaal. Met een roestvrijstalen pleet (etensbord) langs de koks, ja het was ouderwets nasi goreng met diverse bijgerechten. Na de maaltijd terug naar de kantine waar inmiddels de kazerne commandant 5 TVs had laten opstellen, wij zouden in het nieuws van de NOS het verslag zien van de toespraak van onze oude commandant. Na het NOS nieuws ging het feest door, men kreeg er niet genoeg van, tot 2 uur wilde men nog niet weg, maar aan deze dag kwam een goed eind. Zij die teveel hadden gedronken konden in de kazerne blijven slapen, en de volgende morgen was het weer feest, maar na de maaltijd ging ieder zijn weg, en konden wij terugzien op een zeer geslaagde dag.